REPORTAŻ, KRYMINOLOGIA ORAZ NAUKI POKREWNE

REPORTAŻ, KRYMINOLOGIA ORAZ NAUKI POKREWNE

Modus operandi

sprawców zabójstw na tle seksualnym

WSTĘP

Kompleksowo przeprowadzona analiza śladów behawioralnych ujawnionych na miejscu zdarzenia pozwala na wytypowanie kręgu podejrzanych, a z czasem nawet na identyfikację tego właściwego, którego winę można udowodnić ponad wszelką wątpliwość przed sądem. Przestępstwa popełnione z motywów seksualnych są zwykle bardzo ciężkimi, wstrząsającymi opinią publiczną okrutnymi czynami, po których odkryciu często nie mogą się otrząsnąć nie tylko bliscy ofiar, lecz także lokalne grupy społeczne, a także całe państwa. Zdarzenia te są niebezpieczne z perspektywy systemu, gdyż mogą go destabilizować, wprowadzając niepokój wśród obywateli, niekiedy prowadząc do zbiorowej paniki, lub chorej fascynacji, a czasem wręcz naśladownictwa oraz zgłoszeń na masową skalę fałszywych doniesień o winie organom ścigania. Dzieje się tak, ponieważ zbrodnie zabójstw z lubieżności, powiązane są bardzo często z sadyzmem, który z kolei prowadzi do okrutnych ponad wszelką miarę okoliczności owych zdarzeń. Zasadne wydaje się więc prowadzenie badań, przybliżających problematykę sposobu działania sprawców tych przestępstw, by móc skutecznie zmniejszać ich skalę, wprowadzając odpowiednie środki prewencyjne i profilaktyczne, zanim dojdzie do ich popełnienia.

PROBLEMATYKA POJĘĆ

Rozważania warto rozpocząć w punkcie przedstawienia najważniejszych pojęć, zawartych w niniejszym opracowaniu. Najbardziej istotnym terminem, na jakim opiera się artykuł, jest definicja modus operandi – który w kryminalistyce rozumiany jest jako charakterystyczny sposób działania dla danego sprawcy. Dla każdego jest on bowiem indywidualny, determinowany szeregiem czynników takich jak: osobowość, sprawność fizyczna, przebyte urazy lub choroby, poziom wykształcenia, nawyki, kondycja psychiczna, preferencje seksualne, umiejętności, a także narzędzia1.

Definicję w szerszym kontekście proponuje A. Solarz, określając istotę modus operandi jako „zespół charakterystycznych czynności taktycznych i technicznych w stadium przygotowania, wykonania i stadium końcowym przestępstwa”. W oparciu o stworzoną przez wyżej wymienionego autora klasyfikację chronologiczną wszystkich czynności związanych z przestępstwem wymienić można następujące etapy powstawania śladów behawioralnych:

1. Studium przygotowawcze:

  • Wybór przedmiotu lub podmiotu atakowanego, wybór odpowiedniej ofiary – np. kobiety o odpowiednim wyglądzie, posiadającej charakterystyczne cechy, dzięki którym sprawca przypuszczać może, że uda mu się ją zwabić
  • Zebranie informacji dotyczących konkretnie wybranego dobra prawnie chronionego, np. obserwacja ofiary, rozmowa z nią, zapoznawanie się z jej zwyczajami,
  • Przygotowanie narzędzi zbrodni, taktyki, hipotetycznego planu działania,
  • Dojście do miejsca popełnienia czynu zabronionego lub do ofiary wraz z narzędziami oraz zamiarem popełnienia przestępstwa,
  • Zneutralizowanie ewentualnych czynników, które mogłyby sprawcy uniemożliwić dokonanie przestępstwa – np. zwabienie ofiary w ustronne miejsce, wprawienie jej w stan nietrzeźwości, podanie pigułki gwałtu.

2. Studium dokonania przestępstwa – metodyka działania sprawcy, obejmująca np. podczas zabójstwa miejsca, ilość, sposób zadawania ciosów, charakterystykę miejsca zbrodni, zabrane przez sprawcę trofeum, zostawienie charakterystycznego podpisu, dodatkowe czynności dokonane na ofierze (np. gwałt, overkill, zadawanie ran, pełniących inne funkcje niż pozbawienie życia), czy sprawca zostawił ślady biologiczne, czy wystąpiła ejakulacja itp.

3. Studium ukrycia przestępstwa:

  • Sposób zacierania śladów przez sprawcę – poziom staranności, czy były to działania chaotyczne, w panice, czy na chłodno, wykalkulowane, miejsce ukrycia ciała, postępowanie z ciałem po śmierci np. mycie, malowanie paznokci, ubieranie, itp.,
  • Oddalenie się z miejsca przestępstwa2.

4. Zachowanie sprawcy po przestępstwie. Etap ten jest bardzo ważny w przypadkach tzw. przestępstw seryjnych. Elementy można sprowadzić do: śledzenia informacji w mediach na temat etapu śledztwa, stopień włączenia się w śledztwo (czasami sprawcy w celu odsunięcia jak najdalej podejrzeń od swojej osoby udają pomocnych rodzinie ofiary, pomagają także organom ścigania, podsuwając fałszywe wskazówki), zorganizowanie dalszego życia – to, jak wpłynęło popełnienie przestępstwa na życie osobiste sprawcy np. spełnianie przez niego obowiązków, relacje z rodziną i znajomymi, kondycję psychiczną, a także wiele innych.

Modus operandi konstruowany jest w oparciu o zostawione przez sprawcę ślady, ich ilość na miejscu zdarzenia, dbałość lub niedbanie o ich zatarcie, ewentualne zeznania świadków. Jego analiza pozwala na uzyskania wielu informacji i zbliżenie się do sprawcy, jego wytypowanie i późniejszą identyfikację, a także umożliwia przypisanie wielu przestępstw jednemu podejrzanemu. Szczególne znaczenia ma to podczas budowania wersji osobowej. Interpretacja sposobu działania przyczynia się także do wnioskowania o cechach psycho-fizycznych osoby, na podstawie zostawionych przez nią na miejscu zdarzenia śladach behawioralnych, co nazywane jest profilowaniem nieznanego sprawcy przestępstwa3.

Czynniki, wpływające na sposób działania przestępcy M. Całkiewicz kategoryzuje, dzieląc je na wewnętrzne, które wiążą się z osobą sprawcy, oraz zewnętrzne – dotyczące okoliczności czynu. W ramach pierwszej z kategorii wymieniane są: osobowość, motywacja, wykształcenie, inteligencja, zasady, przesądy, zwyczaje, fizyczne predyspozycje. Druga grupa natomiast zawiera: zachowanie pokrzywdzonego, warunki atmosferyczne oraz topografię terenu4.

Kolejną, niemniej ważną kwestią jest nieco bardziej skomplikowana eksplikacja przestępstwa zabójstwa na tle seksualnym. Autorzy podają wiele różnych charakterystyk, katalogów oraz typologii zjawiska morderstwa z motywów seksualnych, podając różne katalogi ich cech osobniczych, modus operandi itp. Ma to znaczenie nie tylko ze względu na panujący swoistego rodzaju bałagan terminologiczny, lecz także w praktyce – podczas budowania wersji osobowych, skutecznego ścigania tego rodzaju przestępstw, zapobieganiu im, a także dowodzeniu winy przed sądem5. Na gruncie prawa karnego materialnego przestępstwo zabójstwa na tle seksualnym jest typem kwalifikowanym przestępstwa z art. 148 k.k. Informacje o nim znaleźć możemy w §2, pkt. 2 i 3.

Art. 148 § 2. Kto zabija człowieka:

    1. ze szczególnym okrucieństwem,
    2. w związku z wzięciem zakładnika, zgwałceniem albo rozbojem,
    3. w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie,
    4. z użyciem materiałów wybuchowych,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.6

Są to bowiem zabójstwa w związku ze zgwałceniem, a także popełnione w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie. Jak przy każdym zabójstwie, czyny sprawcy muszą wypełniać znamię umyślności, w postaci zamiaru bezpośredniego. Nierzadko połączone jest także ze szczególnym okrucieństwem, które świadczy o sadyzmie, bardzo często obecnym w trakcie zabójstw na tle seksualnym – kiedy sprawcę podnieca zadawanie cierpienia ofierze, jej błaganie o litość, sprawowanie władzy – bycie panem życia i śmierci innego człowieka.

Współczesne typologie przestępców klasyfikują sprawców zabójstw seksualnych jako:

  1. Zabójców zabijających dla satysfakcji seksualnej – R. Ressler i inni,
  2. Sadystów zabijającej dla seksualnej satysfakcji – M. Guttmacher,
  3. Morderców seksualnych – M. L. Cohen i inni7.

W polskiej literaturze najczęściej spotyka się natomiast nazwę „zabójców na tle seksualnym”, podawaną przez J. K. Gierowskiego, którą posługuje się rodzima statystyka policyjna, a którą zasadne będzie posługiwanie się w niniejszym opracowaniu. Zalicza ona do tej kategorii sprawców, których zamiar popełnienia przestępstwa zabójstwa wiąże się ściśle z potrzebami seksualnymi, a także tych, którzy pozbawiają życia w obawie przed ujawnieniem gwałtu, do którego doszło wcześniej, a także sprawcy, którzy agresywnym zachowaniem oraz dominacją realizują nie tylko potrzeby natury fizjologicznej, lecz także psychologicznej – mowa tu o potrzebach podkreślenia własnej wartości, dominacji8.

T. Hanausek dzieli zabójstwa na seksualnym na dwie grupy:

1. Pozorne:

  • Pozorowane – popełnione z innych motywów, ale upozorowane na seksualne, poprzez zainscenizowanie niektórych elementów charakterystycznych w celu zmylenia organów ścigania,
  • Quasi-seksualne – popełniane przez osoby chore psychiczne, z powodu przeżyć chorobowych,
  • Przypadkowe – śmierć jest niezmierzonym skutkiem np. poprzez nieostrożne brutalne zachowanie,
  • Akcesoryjne – w stosunku do wcześniej odbytego aktu seksualnego.

2. Właściwe – rzeczywiste:

  • Dla wzbudzenia popędu seksualnego,
  • Utrzymania/nasilenia już wzbudzonego popędu
  • Po odbyciu stosunku, podczas którego sprawca nie uzyskał satysfakcji seksualnej,
  • Ekwiwalentne – zabójstwo popełnione zamiast stosunku9.

Zabójstwo na tle seksualnym w Polsce zdarza się stosunkowo rzadko – wg statystyk prowadzonych przez Komendę Główną Policji, za rok 2009 odnotowano 9 wszczętych postępowań w sprawach o zabójstwo seksualne spośród wszystkich 72910. Parametr zabójstw rocznie jest względnie stały, według danych podanych w piśmiennictwie jest to około 26,3 rocznie, w szerokości przedziału 22-33, co zdaniem J. Widackiego sugerować może, że czynniki etiologiczne, dotyczące zabójstw z motywów seksualnych są stosunkowo stabilne11.

Czasem spotyka się je pod nazwą morderstwa z lubieżności, pod którą po raz pierwszy scharakteryzował je i opisał w Polsce L. Wachholz12. Jego zdaniem jest to pozbawienie życia człowieka, samo w sobie zaspokajające potrzeby seksualne sprawcy lub mające na celu podniecenie go, a także stanowi on szczyt nasilenia sadyzmu13.

ANALIZA MODUS OPERANDI

W literaturze zwraca się uwagę na występowanie pewnych charakterystycznych cech modus operandi, które pozwalają już na początkowym etapie śledztwa przyjąć wersję, iż mamy do czynienia z zabójstwem na tle seksualnym. Podając je, warto jednak zwrócić uwagę, że nie w każdym przypadku są obecne wszystkie, a także nie muszą się zawsze powtarzać. Wśród nich wymienia się:

  1. Odnalezienie zwłok na otwartym, pustym terenie,
  2. Sposób ułożenia zwłok – na wznak, z rozłożonymi udami, niekiedy wyeksponowanymi narządami płciowymi,
  3. Całkowite lub częściowe ich rozebranie, co czasem może być związane także jedynie z próbą upozorowania motywu seksualnego,
  4. Ślady manipulacji seksualnych,
  5. Ślady stoczonej walki,
  6. Charakterystyczne ślady obrażeń, a także sposób pozbawienia życia,
  7. Przemieszczenie zwłok np. przewleczenie w bardziej ustronne miejsce,
  8. Zniszczenie lub brak garderoby, brak części zwłok, uszkodzenia narządów płciowych lub piersi14.

Niekiedy podawane są nieco bardziej charakterystyczne, rzadziej występujące ślady, pozwalające wnioskować o zabójstwie z motywów seksualnych – gwałt na ofierze dokonany jest w sposób bardzo brutalny, bezwzględny, a sam akt morderstwa: okresowość napadów, wbijanie noża w piersi, genitalia ofiar, ssanie, lizanie, pocieranie członkiem zadanych ran, gwałcenie osoby umierającej, możliwe erekcje, wytryski, normalne zachowanie w okresie między napadami. Akt ten niekoniecznie musi być połączony z manipulacjami genilnymi lub zgwałceniem, jednak w jakiś sposób wiąże się z seksualnością – niektórzy sprawcy osiągają satysfakcję seksualną w trakcie torturowania i zadawania cierpienia, nekrofilię, co jednak nie jest wyłącznie podejmowanymi czynnościami – zależy to bowiem finalnie od procesów psychicznych konkretnego indywiduum15.

Jednym z elementów modus operandi są m. in. obrażenia zostawione na ciele ofiary przez sprawcę. W literaturze sądowo-lekarskiej wśród najczęściej występujących objawów zewnętrznych, u denatów pozbawionych życia w przebiegu przestępstw seksualnych wyróżnia się:

  1. Otarcia naskórka, podbiegnięcia krwawe, niekiedy nawet rany tłuczone w okolicy ust (zmuszanie ofiary do pocałunków/gwałtu oralnego),
  2. Rany kąsane, wybroczyny krwawe tworzące owalny kształt zasinień na szyi/górnej części klatki piersiowej/gruczołach sutkowych/ramionach/pośladkach zostawione przez zęby sprawcy lub spowodowane zasysaniem skóry,
  3. Obrażenia w okolicy gruczołów sutkowych wynikające z ucisku ręką/rękoma piersi,
  4. Otarcia naskórka spowodowane działaniem paznokci,
  5. Podbiegnięcia krwawe po wewnętrznych stronach ud, kolan, pośladków (rozwieranie nóg przez sprawcę siłą),
  6. Otarcia naskórka na plecach i ramionach (w przypadku pozycji leżącej ofiary na plecach),
  7. Uszkodzenia paznokci (próba walki ze sprawcą),
  8. Objawy będące przyczyną śmierci – rany kłute, zadławienie, uraz czaszkowo-mózgowy,
  9. Rany, otarcia naskórka, podbiegnięcia krwawe w okolicach narządów płciowych i odbytu16.

Śmierć zwykle następuje najczęściej w mechanizmie zadzierzgnięcia lub zadławienia, a rzadziej jest wynikiem doznania ran kłutych, postrzałowych, czy urazów głowy. Czasami spotyka się także przypadki wykrwawienia spowodowane rozległymi obrażeniami okolic narządów płciowych17.

Jako osobę ofiary, sprawcy tychże przestępstw zazwyczaj wybierają kobiety. Według badań materiału krakowskiego Zakładu Medycyny Sądowej w latach 1981-2006 wszystkie 45 przebadanych przypadków zabójstw na tle seksualnym dotyczyło kobiet18. Podczas badania z lat 1920-1984 wystąpiły zaś jedynie 3 przypadki ofiar zabójstw seksualnych płci męskiej19. Zabójstwa dzieci, kobiet po okresie przekwitania także należą do przypadków rzadkich.

Według badań J. Leszczyńskiego ok. 32,4% ofiar nie ma wyuczonego zawodu, a ok. 18,9% należy do grupy jeszcze uczących się osób, w większości atakowane były kobiety niezamężne, co wynikało głównie z faktu, iż znaczną część stanowiły osoby nieletnie, choć rozpiętość wieku sięgała 81 lat. Ponad jedna trzecia ofiar nie pracowała, nie miała zawodu, a ok. 40% z nich pochodziło z rodziny chłopskiej.

Ofiary według wyżej wymienionego badania zabijane były szybko, w jak najmniej krwawy sposób (głównie uduszenia gwałtowne), w celu jak najskuteczniejszego uniemożliwienia im obrony, a także wezwania pomocy. Badanie potwierdziło tezę szczególnego zagrożenia prostytutek oraz kobiet lekkomyślnych20.

Ofiarami są zazwyczaj osoby obce, niepochodzące z kręgów najbliższych lub znajomych oprawcy. W literaturze spotyka się dwa odmienne poglądy, dotyczące zorganizowania, bądź niezorganizowania sprawcy – niekiedy bowiem zamiar następuje nagle, pod wpływem impulsu, zaś czasami ofiara jest typowana i śledzona, a okoliczności przestępstwa planowane są miesiącami.

STUDIUM PRZYPADKU – PAWEŁ TUCHLIN „SKORPION”21

Przykładem zabójcy z motywów seksualnych jest Paweł Tuchlin, który mordował kobiety w latach 1975-1983, a podczas pierwszego morderstwa miał 29 lat. Był on sprawcą seryjnym, klasyfikowanym jako zorganizowany, dokonał 20 zbrodni, z czego 11 ofiar poniosło śmierć. Stało się tak dlatego, że mężczyzna działał dość zachowawczo – widząc jakiekolwiek zagrożenie wolał ewakuować się z miejsca zdarzenia i wybrać następną ofiarę, zamiast zostać złapanym. Rozpiętość wieku ofiar była ogromna – najmłodsza z kobiet miała 19 lat, a najstarsza 53.

Atakował zawsze, gdy na zewnątrz panowały niekorzystne warunki atmosferyczne – deszcz, zawierucha, była niepogoda. Napadał na swoje ofiary na przeróżnym terenie, od pustych pól, przez wsie, uczęszczane ulice, nawet pod oknami mieszkań ofiar, ciało zawsze przemieszczał w bardziej ustronne miejsce. Zanim zaatakował szedł za kobietą, czekając na sposobność. Nie gwałcił ani nieprzytomnych, ani martwych kobiet, jego zaspokajanie polegało na dotykaniu nieprzytomnych ofiar, a gdy był już zaspokojony rabował należące do nich cenne rzeczy. Gdy mu się nie powiodło i zmuszony był do ucieczki, robił to ze stoickim spokojem.

Obezwładniał kobiety młotkiem, metalowym prętem lub śrubą pokładową zadając rany tłuczone w głowę, a z narzędziem zbrodni praktycznie się nie rozstawał – oprócz mordowania wykorzystywał go także w pracy. Mężczyzna miał przeszłość kryminalną – w przeszłości dokonywał licznych kradzieży i gdy po raz pierwszy został przesłuchany w sprawie o kryptonimie „Skorpion” podejrzewany był także o kradzież parnika i czterech świń. Pomimo, że był ojcem i mężem, przystępującym do cotygodniowej spowiedzi, znalazł się pod lupą organów śledczych. Jedna z ofiar bowiem zginęła blisko 600 metrów od jego domu, odpowiadał także wytypowanym przez milicję cechom przestępcy. Mężczyznę w rezultacie uznano winnym głównie na podstawie jego szczegółowych zeznań, złożonych na etapie postępowania przygotowawczego. Skazany został na karę śmierci.

PODSUMOWANIE

Zabójstwo na tle seksualnym jest wyjątkowo wstrząsającym i odrażającym społecznie czynem. Szerzenie wiedzy dotyczącej modus operandi sprawców tych przestępstw wydaje się więc w pełni uzasadnione, gdyż ciągła analiza informacji, za pewne przyczynić się może do wcześniejszego wykrycia i zminimalizowania liczby ofiar. Dotychczasowe badania przedstawiają szereg licznych typologii, charakteryzujących za równo sposób działania i sylwetki sprawców oraz podłoże psychologiczne ich czynów, a kluczem do korzystnej prewencji, profilaktyki, a w razie potrzeby także resocjalizacji jest nieustające ich zgłębianie i rozszerzanie.

W niniejszym opracowaniu scharakteryzowane zostało jedynie szczątkowo zjawisko przestępstwa zabójstwa z motywów seksualnych w kontekście modus operandi sprawcy. Przedstawione zostały kluczowe definicje, dotyczące tematu, lecz jest to ledwie zarys obszernej problematyki, zasługującej z pewnością na wielostronicową monografię. Dla zilustrowania przywołany został przypadek Pawła Tuchlina – seryjnego mordercy, siejącego postrach wśród kobiet w latach 70.-80.


 

Przypisy:

  1. J. Konieczny, T. Widła, J. Widacki, (red.) J. Widacki, Kryminalistyka, Warszawa 2008, s. 70-71.
  2. Teoria ta została skonstruowana w oparciu o przestępczość zawodową, głównie kradzieży, lecz na potrzebę niniejszego opracowania autorka rozszerzyła ją także na inne rodzaje czynów zabronionych. v. A. Solarz, Zagadnienie przestępczości zawodowej w Polsce, Warszawa 1967, s. 167, cit. per: M. Sąsiada, Modus operandi jako środek identyfikacji sprawcy przestępstwa, Wrocławskie Studia Erazmiańskie, 2008 (1): 204-222.
  3. J. Konieczny, T. Widła, J. Widacki, (red.) J. Widacki, Kryminalistyka, Warszawa 2008, s. 70-71.
  4. M. Całkiewicz, Wykorzystanie wiedzy o modus operandi w postępowaniu karnym, „Kwartalnik Prawno-Kryminalistyczny Szkoły Policji w Pile”, 32-36.
  5. J. Widacki, Zabójca z motywów seksualnych, Kraków 2006, s. 8-9.
  6. Dz.U.2019.0.1950 t.j. – Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
  7. J. Widacki, Zabójca… op. cit., s. 13.
  8. J. K. Gierowski, Motywacja zabójstw. Rozprawa habilitacyjna, Kraków 1989, v. E. Gałka, Typologia sprawców zabójstw, „Studia Erazmiańskie”, 2010 (5):63-74.”, 2010 (5):63-74.
  9. T. Hanausek, Węzłowe problemy wykrywcze w sprawach zabójstw z lubieżności, „Problemy Kryminalistyki” 1975, nr 115—116, s. 327, cit. per: J. Leszczyński, Ofiary zabójstw na tle seksualnym, „Palestra”, 1986, 30/10-11 (346-347): 75-88, v. M. H. Kowalczyk, Zabójcy seryjni i seksualni oraz możliwość ich resocjalizacji, „Resocjalizacja Polska”, 2012 (3): 35-53, Kowalczyk H. M. Studium porównawcze środowiska wychowawczego i profilu osobowościowo-seksualnego zabójcy ekwiwalentnego i akcesoryjnego oraz możliwości ich resocjalizacji, „Przegląd Więziennictwa Polskiego”, 2011 (70): 31-53.
  10. http://statystyka.policja.pl/st/informacje/50630,Zabojstwa-raport-statystyczny-za-2009-rok.html [dostęp: 06.03.2020]
  11. J. Widacki, Zabójca… op. cit., s. 14.
  12. A. Gawliński, Jak pozbyć się zwłok. Specyfika działania sprawców zabójstw i ich postępowanie ze zwłokami, Olsztynek 2018, s. 50.
  13. L. Wachholz, O morderstwie z lubieżności, „Przegląd Lekarski”, Kraków 1900.
  14. T. Hanausek, J. Leszczyński, Kryminologiczne i kryminalistyczne problemy zabójstw z lubieżności, Warszawa 1995, s. 103-104, cit per A. Czupryna, Ofiara i sprawca: Dwie strony zabójstwa na tle seksualnym, „Ius et Administratio”, 2015 (2): 3-15.
  15. M. D. Śliwińska, Zabójstwo z lubieżności – aspekty wybrane, [w:] Śmierć w wielu odsłonach. Problemy wybrane, red. E. Żywucka-Kozłowska, A. Opalska, M. Treder, Olsztyn 2017, s. 292.
  16. E. Wolska, M. Okłota-Horba, Obrażenia i zgony na tle seksualnym, [w:] Medycyna sądowa. Tanatologia i traumatologia sądowa, red. G. Teresiński, Warszawa 2019, s. 1053-1054.
  17. Ibidem, v. T. Konopka et al, Zabójstwa z głębokimi obrażeniami narządów rodnych, „Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii”, 2009, 59 (2): 78-84.
  18. T. Konopka et al, Zabójstwa… op. cit.
  19. Z. Marek, et al, Zabójstwa na tle seksualnym w latach 1920-1984. Archiwum Medycyny Sądowej Kryminologii, 1986, 36 (3): 167-175, cit per. T. Konopka et al, Zabójstwa z… op. cit.
  20. J. Leszczyński, Ofiary zabójstw… op. cit. v. Leszczyński J. Sprawcy zabójstw na tle seksualnym: charakterystyka osobopoznawcza, „Palestra”, 25/2 (278): 54-70.
  21. B. Sygit, Kto zabija człowieka, Warszawa 1989.

Bibliografia:

  1. Błachut J. Gaberle A. Krajewski K. Kryminologia, Gdańsk 2004.
  2. Brzozowska M. Kaczmarek M. Materialne i kryminalne aspekty przestępstwa zabójstwa, Piła 2011
  3. Całkiewicz M. Wykorzystanie wiedzy o modus operandi w postępowaniu karnym, „Kwartalnik Prawno-Kryminalistyczny Szkoły Policji w Pile”, 32-36.
  4. Czupryna A. Ofiara i sprawca: Dwie strony zabójstwa na tle seksualnym, „Ius et Administratio”, 2015 (2): 3-15.
  5. Gałka E. Typologia sprawców zabójstw, „Studia Erazmiańskie”, 2010 (5):63-74.
  6. Gawliński A. Jak pozbyć się zwłok. Specyfika działania sprawców zabójstw i ich postępowanie ze zwłokami, Olsztynek 2018.
  7. DiMaio J. V. DiMaio D. Medycyna sądowa, tłum. T. Jurek, K. Maksymowicz, R. Susło, H. Szatny, Ł. Szleszkowski, (red.) B. Świątek, Z. Przybylski, Wrocław 2003.
  8. Hanausek T. Leszczyński J., Kryminologiczne i kryminalistyczne problemy zabójstw z lubieżności, Warszawa 1995.
  9. Hanausek T. Węzłowe problemy wykrywcze w sprawach zabójstw z lubieżności, „Problemy Kryminalistyki” 1975, nr 115—116.
  10. Hejmej A. Zabójca z motywów seksualnych, „Państwo i Społeczeństwo, 2015, 15 (2): 99-111.
  11. Konieczny J. Widła T. Widacki J. (red.) J. Widacki, Kryminalistyka, Warszawa 2008.
  12. Konopka T. Woźniak K. Kunz J. Frączek D. Kozioł J. Zabójstwa z głębokimi obrażeniami narządów rodnych, „Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii”, 2009, 59 ():78-84.
  13. Kowalczyk H. M. Studium porównawcze środowiska wychowawczego i profilu osobowościowo-seksualnego zabójcy ekwiwalentnego i akcesoryjnego oraz możliwości ich resocjalizacji, „Przegląd Więziennictwa Polskiego”, 2011 (70): 31-53.
  14. Kowalczyk H. M. Zabójcy seryjni i seksualni oraz możliwość ich resocjalizacji, „Resocjalizacja Polska”, 2012 (3): 35-53.
  15. Leszczyński J. Ofiary zabójstw na tle seksualnym, „Palestra”, 1986, 30/10-11 (346-347): 75-88.
  16. Leszczyński J. Sprawcy zabójstw na tle seksualnym: charakterystyka osobopoznawcza, „Palestra”, 25/2 (278): 54-70.
  17. Marek Z. Turowska B. Opolska-Bogusz B. Próchnicka P. Kołodziej J. Baran E. Lisowski Z. Zabójstwa na tle seksualnym w latach 1920-1984, Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, 1986, 36 (3): 167-175.
  18. Niewińska M. Profilowanie nieznanych sprawców zabójstw na podstawie modus operandi, [w:] Innowacyjne metody wykrywania sprawców przestępstw. Materiały z konferencji red. M. Szostak, I. Dembowska, Wrocław 2014: 153-163.
  19. Przybyłek M. Slawik M. Gierowski K. J. Sprawcy zabójstw w Polsce: nowa próba analizy typologicznej z zastosowaniem Facet Theory, „Przegląd Psychologiczny”, 2001, 44 (3): 319-336.
  20. Sygit B. Kto zabija człowieka… Najgłośniejsze procesy w powojennej Polsce, Warszawa 1989.
  21. Śliwińska M. D. Zabójstwo z lubieżności – aspekty wybrane, [w:] Śmierć w wielu odsłonach. Problemy wybrane, red. E. Żywucka-Kozłowska, A. Opalska, M. Treder, Olsztyn 2017, s. 219-298.
  22. Widacki J. Zabójca z motywów seksualnych, Kraków 2006.
  23. Włodarczyk R. Kryminalistyczne ślady biologiczne „portretem” sprawców zabójstw i innych przestępstw, „Roczniki Polskiej Akademii Medycznej w Szczecinie”, 2007, 53 (2): 159-165.
  24. Włodarczyk R. Kryminalistyczno-kryminologiczne aspekty przestępstw na tle seksualnym, Szczytno 2015.
  25. Wolska E. Okłota-Horba M. Obrażenia i zgony na tle seksualnym, [w:] Medycyna sądowa. Tanatologia i traumatologia sądowa, red. G. Teresiński, Warszawa 2019, s. 1053-1054.
  26. Żywucka-Kozłowska E. Profil zabójcy, „Kortowski Przegląd Prawniczy, 2015 (3): 38-41.

Strony internetowe:

  1. http://statystyka.policja.pl/st/informacje/50630,Zabojstwa-raport-statystyczny-za-2009-rok.html

Akty prawne:

  1. Dz.U.2019.0.1950 t.j. – Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
Poprzedni artykułGerald Parker
Następny artykułŚwiąteczna masakra w Carnation

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Ostatnie wpisy